Kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp – logistics hiện đại, nâng tầm năng lực cạnh tranh của An Giang
Trong thu hút đầu tư, hạ tầng không chỉ là điều kiện cần mà còn là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của một địa phương. Với An Giang, việc đồng bộ hóa hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế cửa khẩu và hệ thống logistics đang tạo nên bước chuyển từ lợi thế địa lý sang lợi thế phát triển.
Đầu tư hạ tầng – Đòn bẩy cho giai đoạn phát triển mới
Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư ngày càng hướng đến các địa phương có hạ tầng đồng bộ và khả năng kết nối vùng hiệu quả, An Giang xác định phát triển kết cấu hạ tầng là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu nhằm tạo nền tảng cho quá trình công nghiệp hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.
Khác với giai đoạn trước khi hạ tầng chủ yếu đáp ứng nhu cầu sản xuất trước mắt, định hướng phát triển hiện nay hướng đến xây dựng hệ sinh thái công nghiệp - logistics - đô thị - dịch vụ có khả năng đáp ứng yêu cầu của các ngành công nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu, logistics hiện đại và thương mại xuyên biên giới.
Đây cũng là cách tiếp cận đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất công nghiệp, giảm chi phí logistics và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Những năm gần đây, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh An Giang đã tập trung nguồn lực triển khai đồng thời nhiều dự án hạ tầng trọng điểm, vừa giải quyết những điểm nghẽn trước mắt, vừa chuẩn bị không gian phát triển cho giai đoạn 2030–2050.
Trong các dự án đang triển khai, Khu công nghiệp Vàm Cống được xem là dự án mang tính chiến lược. Với tổng vốn đầu tư hơn 5.234 tỷ đồng, đây không chỉ là dự án phát triển hạ tầng khu công nghiệp đơn thuần mà còn mở ra dư địa phát triển công nghiệp quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư trong nước và quốc tế đang tìm kiếm địa điểm sản xuất mới tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo quy hoạch, KCN Vàm Cống sẽ được đầu tư đồng bộ về giao thông nội bộ, cấp điện, cấp nước, viễn thông, xử lý nước thải và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất. Khi đi vào hoạt động, khu công nghiệp này sẽ góp phần hình thành chuỗi sản xuất công nghiệp hiện đại, tạo sức lan tỏa đối với các ngành công nghiệp chế biến nông sản, cơ khí, vật liệu mới, công nghiệp hỗ trợ và logistics.
Không chỉ tạo thêm quỹ đất công nghiệp chất lượng cao, KCN Vàm Cống còn được kỳ vọng trở thành điểm kết nối giữa các khu công nghiệp hiện hữu với hệ thống cảng biển, cảng sông và các tuyến giao thông chiến lược, góp phần giảm chi phí vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Logistics – Mắt xích quyết định năng lực cạnh tranh
Một trong những điểm khác biệt của An Giang sau hợp nhất là sự hội tụ của hệ thống cảng biển, cảng sông và mạng lưới cửa khẩu quốc tế.
Nếu được khai thác hiệu quả, đây sẽ là lợi thế cạnh tranh rất lớn trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng coi chi phí logistics là yếu tố quyết định địa điểm đầu tư.
Nhận thức rõ điều đó, Ban Quản lý Khu kinh tế đang tập trung triển khai Trung tâm Logistics cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên, đồng thời đẩy nhanh tiến độ Trạm kiểm soát liên hợp cửa khẩu quốc tế Vĩnh Xương, góp phần nâng cao năng lực thông quan và kết nối giao thương giữa Việt Nam với Campuchia cũng như các nước trong Tiểu vùng Mê Công mở rộng.
Các dự án này không chỉ phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu mà còn đóng vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa, kết nối vận tải đa phương thức giữa đường bộ, đường thủy nội địa và hệ thống cảng biển.
Theo các chuyên gia logistics, khi hạ tầng logistics được đầu tư đồng bộ, chi phí vận chuyển của doanh nghiệp sẽ giảm đáng kể, thời gian lưu thông hàng hóa được rút ngắn, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Đối với An Giang, điều này càng có ý nghĩa khi địa phương đang định hướng phát triển mạnh các ngành chế biến nông sản, thủy sản, thực phẩm và xuất khẩu.
Hạ tầng môi trường – Tiêu chí mới trong thu hút đầu tư
Nếu như trước đây, doanh nghiệp chủ yếu quan tâm đến giao thông và quỹ đất thì hiện nay, tiêu chuẩn môi trường đã trở thành một trong những tiêu chí hàng đầu khi lựa chọn địa điểm đầu tư.
Đó cũng là lý do Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh An Giang đồng thời triển khai nhiều dự án xử lý nước thải tập trung như Module 2 KCN Bình Hòa, nâng cấp hệ thống xử lý nước thải KCN Xuân Tô và đầu tư hệ thống xử lý nước thải tại Khu Thương mại - Dịch vụ cửa khẩu Khánh Bình.
Những công trình này không chỉ đáp ứng yêu cầu của pháp luật về bảo vệ môi trường mà còn tạo điều kiện để thu hút các doanh nghiệp có công nghệ hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn ESG và các yêu cầu về phát triển bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đây là xu hướng tất yếu khi ngày càng nhiều tập đoàn đa quốc gia lựa chọn đối tác và địa điểm đầu tư dựa trên các tiêu chí về môi trường, phát thải carbon và trách nhiệm xã hội.
Kết nối hạ tầng – Tạo không gian phát triển liên vùng
Một điểm nổi bật trong chiến lược phát triển của An Giang là không phát triển từng khu công nghiệp riêng lẻ mà hướng tới hình thành mạng lưới liên kết công nghiệp - logistics - cửa khẩu - cảng biển.
Theo định hướng của Ban Quản lý Khu kinh tế, các khu công nghiệp sẽ được kết nối với hệ thống cửa khẩu quốc tế Hà Tiên, Tịnh Biên, Khánh Bình, Vĩnh Xương và Giang Thành; đồng thời liên thông với các cảng biển, cảng sông và mạng lưới giao thông quốc gia, tạo thành chuỗi logistics biển - sông - biên giới có tính cạnh tranh cao.
Đây là mô hình phát triển hiện đại đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng, tối ưu hóa dòng chảy hàng hóa và mở rộng không gian phát triển công nghiệp.
Đối với An Giang, sự kết nối này còn mang ý nghĩa chiến lược khi giúp phát huy lợi thế của địa phương trong vai trò cửa ngõ giao thương giữa Việt Nam với Campuchia, đồng thời kết nối sâu hơn với các tuyến vận tải quốc tế trong khu vực ASEAN.
Nhìn từ góc độ phát triển, hạ tầng không chỉ tạo điều kiện cho tăng trưởng mà còn quyết định chất lượng tăng trưởng. Những địa phương có hệ thống hạ tầng hiện đại, quy hoạch đồng bộ và khả năng kết nối cao sẽ có lợi thế rõ rệt trong thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng, đặc biệt là trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chiến lược đầu tư hạ tầng của An Giang cho thấy tầm nhìn dài hạn: thay vì chạy theo số lượng dự án, tỉnh tập trung tạo dựng nền tảng phát triển bền vững, kết nối chặt chẽ giữa công nghiệp, logistics, thương mại và kinh tế cửa khẩu. Đây chính là tiền đề để các khu công nghiệp và khu kinh tế không chỉ là nơi tập trung sản xuất mà còn trở thành trung tâm liên kết vùng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của cả khu vực Đồng bằng sông Cửu Long./.
Nguyễn Hữu Sương
