Khu công nghiệp và kinh tế cửa khẩu: Động lực tăng trưởng mới của An Giang

Trong bối cảnh các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang nỗ lực tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, tỉnh An Giang xác định phát triển khu công nghiệp gắn với kinh tế cửa khẩu và thương mại biên mậu là một hướng đi chiến lược. Không chỉ mở rộng không gian phát triển công nghiệp, mô hình này còn tạo ra sự kết nối hiệu quả giữa sản xuất, chế biến, logistics và xuất khẩu, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế địa phương trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.

Những năm gần đây, hệ thống khu công nghiệp và khu kinh tế cửa khẩu của An Giang từng bước được đầu tư hoàn thiện, đóng góp ngày càng rõ nét vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Việc phát triển các khu công nghiệp gắn với lợi thế nông nghiệp và vị trí địa lý biên giới đã tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các chuỗi giá trị từ sản xuất – chế biến – xuất khẩu, đặc biệt trong các ngành chế biến nông – thủy sản, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ logistics.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 11 khu công nghiệp cùng các khu chức năng thuộc khu kinh tế cửa khẩu Tịnh Biên, Vĩnh Xương và Khánh Bình. Các khu vực này không chỉ đóng vai trò là điểm đến của các dự án sản xuất công nghiệp mà còn là cửa ngõ quan trọng thúc đẩy hoạt động thương mại biên giới giữa Việt Nam và Campuchia. Lũy kế đến nay, các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã thu hút 66 dự án đầu tư, trong đó có 10 dự án có vốn đầu tư nước ngoài, với tổng vốn đăng ký khoảng 13.420 tỷ đồng và diện tích đất cho thuê khoảng 218 ha. Bên cạnh đó, dự án đầu tư hạ tầng Khu công nghiệp Vàm Cống với quy mô gần 193 ha, tổng vốn đăng ký khoảng 2.458 tỷ đồng đang từng bước hình thành, góp phần mở rộng quỹ đất công nghiệp phục vụ thu hút đầu tư trong thời gian tới.

Bài tham luận họp 9-3-2026_final.docx None

Hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực. Tính đến tháng 3 năm 2026, doanh thu của các doanh nghiệp đạt khoảng 4.444 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước; kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 142 triệu USD, tăng 20%; số nộp ngân sách nhà nước đạt khoảng 212 tỷ đồng, tăng 35%. Các khu công nghiệp hiện đang tạo việc làm ổn định cho gần 37.000 lao động, góp phần quan trọng vào giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân trong tỉnh.

Bài tham luận họp 9-3-2026_final.docx None

Những con số trên cho thấy khu công nghiệp và khu kinh tế cửa khẩu đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những trụ cột của tăng trưởng kinh tế An Giang. Không chỉ đóng góp trực tiếp vào giá trị sản xuất công nghiệp, khu vực này còn thúc đẩy phát triển dịch vụ logistics, thương mại biên mậu và các ngành công nghiệp chế biến, từ đó tạo sức lan tỏa mạnh mẽ đối với toàn bộ nền kinh tế địa phương.

Bước sang năm 2026, tỉnh An Giang đặt mục tiêu tiếp tục phát triển hệ thống khu công nghiệp và khu kinh tế cửa khẩu theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt từ 10,71% trở lên. Theo kế hoạch, tổng vốn đầu tư thực hiện trong các khu công nghiệp phấn đấu đạt khoảng 1.363 tỷ đồng; doanh thu của các doanh nghiệp đạt khoảng 22.870 tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu đạt 640 triệu USD; nộp ngân sách nhà nước khoảng 600 tỷ đồng và thu hút khoảng 10 dự án đầu tư mới. Khi các mục tiêu này được hiện thực hóa, số lao động làm việc trong các khu công nghiệp dự kiến sẽ đạt khoảng 40.000 người, tiếp tục khẳng định vai trò của khu vực công nghiệp – xây dựng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh.

Bài tham luận họp 9-3-2026_final.docx None

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình phát triển khu công nghiệp và khu kinh tế cửa khẩu của An Giang vẫn còn đối mặt với một số khó khăn, thách thức. Một số khu công nghiệp được đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước đang gặp vướng mắc liên quan đến cơ chế sử dụng đất theo quy định mới của pháp luật, làm ảnh hưởng đến tiến độ thu hút nhà đầu tư thứ cấp. Bên cạnh đó, tiến độ triển khai một số khu công nghiệp mới còn chậm do công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng chưa hoàn tất.

Ngoài ra, điều kiện địa chất nền đất yếu tại một số khu vực làm tăng chi phí san lấp mặt bằng và kéo dài thời gian hoàn vốn của các dự án hạ tầng. Khoảng cách địa lý tương đối xa các đầu mối logistics lớn như cảng biển và cảng hàng không cũng là một yếu tố khiến nhiều nhà đầu tư còn cân nhắc khi lựa chọn địa điểm triển khai dự án.

Trước những thách thức đó, tỉnh An Giang xác định cần tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Trước hết là đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại các khu công nghiệp hiện hữu như Bình Hòa, Bình Long và Xuân Tô; đồng thời tập trung hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng để sớm lựa chọn nhà đầu tư hạ tầng đối với các khu công nghiệp mới, tạo quỹ đất sạch phục vụ thu hút đầu tư.

Song song với đó, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác xúc tiến đầu tư theo hướng có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghiệp chế biến nông – thủy sản, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao và thân thiện với môi trường. Đây là những lĩnh vực phù hợp với lợi thế của địa phương và có khả năng tạo giá trị gia tăng cao.

Một định hướng quan trọng khác là phát huy lợi thế tỉnh biên giới để phát triển mạnh thương mại biên mậu và dịch vụ logistics tại các khu kinh tế cửa khẩu. Việc từng bước hình thành các trung tâm trung chuyển hàng hóa gắn với hoạt động xuất nhập khẩu sẽ giúp tăng cường kết nối giữa các khu công nghiệp với thị trường khu vực, qua đó mở rộng không gian phát triển cho kinh tế địa phương.

Cùng với đó, việc đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục đầu tư sẽ tiếp tục được xem là một trong những giải pháp then chốt nhằm xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi và thân thiện với doanh nghiệp.

Với lợi thế là tỉnh biên giới có vị trí quan trọng trong hành lang kinh tế khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, cùng với sự quyết tâm của chính quyền địa phương trong cải thiện môi trường đầu tư và phát triển hạ tầng, hệ thống khu công nghiệp và khu kinh tế cửa khẩu của An Giang được kỳ vọng sẽ tiếp tục bứt phá trong thời gian tới, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, góp phần đưa An Giang phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới./.


Tác giả: Nhsuong

Nhsuong