Ngày 13/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Đây là một trong những văn bản quan trọng nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai sau khi Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành được ban hành, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn xử lý vi phạm hành chính thời gian qua.
Nghị định số 281/2026/NĐ-CP không chỉ điều chỉnh các quy định về mức xử phạt mà còn hướng đến nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, khắc phục triệt để hậu quả của hành vi vi phạm và tăng cường trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình tổ chức thực thi.
* Những điểm mới nổi bật
Nghị định bổ sung nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong việc áp dụng chế tài xử phạt, hạn chế tình trạng áp dụng chưa đồng nhất giữa các địa phương và các cơ quan có thẩm quyền.
Đáng chú ý, Nghị định bổ sung nhiều biện pháp khắc phục hậu quả, yêu cầu người vi phạm không chỉ chấp hành quyết định xử phạt mà còn phải thực hiện các nghĩa vụ nhằm khôi phục trật tự quản lý đất đai, như:
Khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm;
Thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai theo đúng quy định;
Nộp lại giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa hoặc làm sai lệch nội dung;
Hủy kết quả giải quyết thủ tục hành chính về đất đai trong trường hợp phát hiện có vi phạm.
Một nội dung đáng chú ý khác là việc quy định rõ cơ chế xác định và thu hồi số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm để nộp vào ngân sách nhà nước. Quy định này góp phần bảo đảm nguyên tắc “không để người vi phạm được hưởng lợi từ hành vi vi phạm”, đồng thời nâng cao tính răn đe và phòng ngừa trong quản lý đất đai.
Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND các cấp và lực lượng thanh tra chuyên ngành đất đai, phù hợp với yêu cầu phân cấp, phân quyền trong giai đoạn hiện nay, góp phần rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
* Ý nghĩa đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư
Đối với các doanh nghiệp, nhà đầu tư đang hoạt động trong các khu công nghiệp, khu kinh tế và khu kinh tế cửa khẩu, Nghị định số 281/2026/NĐ-CP có ý nghĩa thiết thực trong việc:
Nâng cao tính minh bạch và thống nhất trong áp dụng pháp luật về đất đai;
Bảo đảm môi trường đầu tư ổn định, bình đẳng và tuân thủ pháp luật;
Hạn chế các rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình quản lý, sử dụng đất và thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai;
Góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, lành mạnh và bền vững.
Việc tuân thủ đầy đủ các quy định mới không chỉ giúp doanh nghiệp phòng tránh các chế tài xử phạt mà còn nâng cao uy tín, năng lực quản trị và trách nhiệm trong quá trình đầu tư, sản xuất kinh doanh.
* Khuyến nghị của Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh An Giang
Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh An Giang đề nghị các doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức và cá nhân đang hoạt động trong các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn tỉnh chủ động nghiên cứu, cập nhật đầy đủ các nội dung của Nghị định số 281/2026/NĐ-CP, rà soát việc quản lý, sử dụng đất và thực hiện các thủ tục hành chính có liên quan để bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật.
Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc, các tổ chức và cá nhân có thể liên hệ Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh An Giang để được hướng dẫn theo thẩm quyền hoặc tổng hợp, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết./.
La Chí Khôn
